Ég bið vini, fjölskyldu og aðra áhugasama afsökunar á hvað ég er óduglegur við skrif. Vandinn er sá að ég er ekki enn kominn í gagnavarps- eður netsamband á tölvunni minni og er því háður góðsemi annarra með að komast á gagnavarpsrásir. Það breytist vonandi á næstunni.
Nú tel ég fyrir víst að ég sé kominn yfir kúltúrsjokkið enda hef ég séð hér margt ágætt. Þrátt fyrir mann-, bíla-, hjóla- og lestarmergð mikla eru hér augnayndi þónokkur, vitaskuld vindmyllur sem nóg er af, akrar og tún sem flóamönnum þætti áreiðanlega sómi í að hafa á sinni landareign, falleg vötn og tjarnir, há og háöldruð tré, sumhverjum greinilega plantað eftir kúnstarinnar reglum, teinhá og réttuppstandandi tré með jöfnu millibili (gjarnan). Ég ætlaði mér í dag að komast inn í skóg hér rétt fyrir utan bæinn (skóg hef ég ekki komið í hér), en mér mislukkaðist því miður að finna inngönguna í hann, þrátt fyrir að hafa með mér innfæddan einstakling. Það gengur áreiðanlega betur næst.
Á laugardaginn fór ég í fyrsta sinn á safn hér í landi, en safnið var það sem ég kýs að kalla „raunhús“ frá 17. öld, raun-hús í þeim skilningi að allt í húsinu og við sjálft húsið átti að endurspegla þann tíma eða í kringum aldamótin 1700 (sumt var þó greinilega yngra, jafnvel frá aldamótunum 1900). Þetta þótti mér bæði forvitnilegt og skemmtilegt, og alveg sérstaklega þegar ég sá líkindi með Kornsárhúsinu og þessu húsi, svo sem í innri byggingastíl (þiljum, lofti og þess háttar) - en vitaskuld var þetta múrsteinshús, eins og hartnær hvert einasta hús og kofaskryfli og allt þar á milli er hér. Þetta safn var svokallað „streekmuseum“ og var í nágrenni 's-Gravendeel, en ég kann engin frekari deili á því að svo stöddu (held þó að það hafi heitið Hoeksewaard). Sá galli var á þessu safni að hvorki mátti taka mynd innan né utan hússins, nema greiða fyrir það 5.000 krónur, aðgangseyrir var hins vegar ekki nema 250 krónur.
Það er enn eitt; hér er allajafna talsverður munur á verði ef miðað er við Ísland eins og ég skildi við það. Fyrsti hluturinn sem ég keypti í verslun var skóhorn úr plasti en svo virðist sem notkun skóhorna séu hér einskorðuð við bakveik gamalmenni, hvernig svo sem stendur á því. Mér var sagt að þröngva mér bara ofan í skóna með því að skaka bara til fótunum, jagast og stappa niður (það gerir maður nú tæpast leðurskóm) ... ég semsagt fer ekkert án þessa skóhorns og geng með það í vasanum. Þetta ágæta skóhorn kostaði mig tæplega hálfa evru eða um 50 krónur. Stórt skóhorn úr járni hefði hins vegar kostað mig tvær evrur (á Íslandi keypti ég næstum slíkt horn á tæpar 800 krónur fyrir um ári eða svo).
Ostar eru hér helmingi ódýrari en á Íslandi og það sama á við kílóverð á nautahakki, sem hvort tveggja kostar alveg ótrúlega mikið á Íslandi. Sá galli er þó á þessum vörum hér - sem gerir verðsamanburð ómögulegan - að osturinn er hvorki meira né minna en 48% plús í fitu (það er venjulegur ostur). Á nautahakkinu stendur ekkert um fituinnihald, en ef maður steikir það á pönnu er hún umflotin fitu, ég ýki það ekki. Allt um það verður að segjast að maður gengur léttfættari út úr verslunum eftir að hafa keypt það inn sem þarf í lasagne hér heldur en heima, svo ég nöldra ekki yfir því.
Mér sýnist ég ætti að hætta að drekka mjólk, te og kaffi því bjórdósir kosta hér innan við hálfa evru í venjulegum stórmörkuðum (ég hef ekki enn komið í verslun sem gefur sig út fyrir að vera með sérstaklega lágt vöruverð). Til dæmis gat ég keypt nákvæmlega eins Grolsch í slíkri verslun og í Vínbúð á Íslandi. Hér var slíkur bjór á um 40 krónur en heima greiddi ég fyrir hann 248 krónur (auðvitað kemur það til af tollum, mestmegnis). Hins vegar virðist vænlegast að koma við á Íslandi ef maður vill fisk, hann er hér rándýr; sem og að fara í strætó, það er dýrara en á Íslandi, ótrúlegt en satt.
Nóg af þvaðri um verð. Hollendingar virðast elska „mix“ af öllu tagi og kjósa að kaupa mat tilbúinn. Það þykir upphefð í því frekar en skömm að reiða fram keyptar kökur (!) og í veislu sem ég var í á laugardag og sunnudag voru kökurnar meira að segja hafðar í boxunum sem þær voru keyptar í, með nafni fyrirtækisins. Þetta þykir sumsé flott. Mjög svo broslegt, en ég geri ekki grín að þeim fyrir það - keyptar kökur eru alls ekki dýrar hérna og ef eitthvað klikkar getur maður kennt öðrum um ... besta mál. Mér líst samt ekkert á þessi mix; ég vil helst vita hvað ég læt ofan í mig.
Regnhlífar. Það hefur rignt talsvert hér síðan ég kom og ég bara næ því ekki hvernig á því getur staðið að „töffarar“ geti hér gengið um með regnhlífar án þess að missa kúlið! Hér geta skopparar og hnakkar gengið um með regnhlífar eins og ... gam*** k****ngar ... Ég veit það samt ekki, mér finnst alltaf eins og verið sé að reyna að vega að karlmennskuímynd minni. Ég kvaðst þurfa að leita mér að reiðhjóli hið fyrsta, og þegar ég fór ásamt fleirum í hjólabúð (með notuðu hjólum) var hlegið að mér fyrir að vilja ekki kvenmannsreiðhjól (annað var ekki til). Hér er ekkert tiltökumál að karlmenn hjóli um á kvenmannsreiðhjólum, og auðvitað skiptir það ekki máli þannig lagað ... en maður má nú hafa sína sérvisku.
Hollendingar tala hátt og mikið. Mér þykir fyndið en einnig hálf-leitt hvað þeir eru óskaplega jákvæðir þegar þeir kveðja mig og hverjir aðra. Slíkur ánægjutónn er í röddinni að það er engu líkara en þeir séu himinlifandi yfir að fá að kveðja, yfir að fá að fara! Þeir teygja á orðunum fyrir bless á einhvern einkennilegan, glaðværan, syngjandi hátt; allir og alltaf, hvar og hvenær sem er: í útvarpi, á götum úti, í símann, hvar sem er. Ég bara skil þetta ekki. Við erum gjörn á að láta tóninn fara niður á við (held ég?) - maður er ekkert ofsakátur þegar maður kveður. Þakkar máske fyrir sig, segist vonandi sjá hinn síðar ... Skondið allavega.
Hollendingar eru líka alveg óskaplega kurteisir, stundum svo að það liggur við að mig klýi í verslunum; starfsfólkið brosir og geiflar sig eins og flugfreyjur (í þessu smábroti hér fyrir neðan merkir :D að afgreiðslumaður sé skælbrosandi):
Góðan dag! :D Það gera þrjár evrur :D sextíu :D og níu cent :D gjörðu svo vel :D [ég afhendi þeim eitthvað í þeim dúr með kjánabrosi, og fæ svarið] þakka þér fyrir :D [afgrmaður. gefur til baka, réttir mér einn pening í einu] hér eru þrjátíu cent, tíu og fimm :D þakka þér fyrir :D viltu kvittunina? :D [ég neita og þakka fyrir mig] vertu bless! :D
Svona lagað þarf maður að þola í næstum hverri einustu verslun, og það getur barasta tekið þónokkuð á að svona sé talað við mann. Sveimérþá. Í eitt skipti hefur þetta þó ekki gerst, þá sáum við Jolanda að nýr starfsmaður var talaður til fyrir að baka fleiri brauð en til var af osti og kjötáleggi á brauðið, svo starfsmaðurinn var ögn súr á svipinn. Mér þótti hann bara venjulegur (svona miðað við á Íslandi) en Jolanda hafði orð á því hvað hann var dónalegur. Merkilegt. Ég tek samt greinilega eftir því að starfsfólk dregur úr kurteisinni ef maður er leiðinlegur, við fórum til dæmis í Dómkirkjuna í Trekt í gær. Þar voru söfnunarbaukar þar sem fólk var vinsamlegast beðið um að láta af hendi rakna um tvö hundruð krónur - ég var bara með smáklink á mér - svo að halda mætti kirkjunni áfram opinni. Við spurðum hvort rukkað væri fyrir að fara inn, en því var þá hálfpartinn hreytt í okkur að svo væri ekki. Mér þótti það eiginlega bara ágætt.
Trekt er annars ágæt borg. Lítið græn og allt hellulagt, en hún státar af gömlum byggingum sem hægt er að dást að. Bruðlið lekur samt af þessum gömlu byggingum og það er hálf sorglegt að horfa upp á þessar gömlu kirkjur. En þær eru tilkomumiklar og fortíðarmönnunum hefur ábyggilega þótt við hæfi að Guðs hús væri glæsilegt. Í Trekt er vitaskuld einnig Trektarháskóli og þangað fór ég í gær. Bókasafnið er mjög sérstakt, allt kolsvart, jafnt að utan sem innan, húsgögn eru ýmist svört eða eldrauð, gólfið grátt eða svart. Allt mjög höfugt að sjá. Spurning hvort ekki ætti að setja arkítektinn á geðprýðislyf við þessu dimmlyndi - nema það hafi geislað svo af honum að þetta þurfti til mótvægis. Jæja. Þarna fann ég íslenskar bækur. Ég spurðist fyrir um hina svokölluðu Trektarbók, merkt handrit frá 16. öld sem hefur að geyma mikilvæga gerð Snorra-Eddu, líkast til uppskrift á handriti sem er eldra en Konungsbók (sjá tengil hér hæra megin). -- Þetta handrit er í nokkru uppáhaldi hjá mér --. Það héldu þeir nú að væri hægt! Þó það nú væri. Hringdu strax á mann úr handritadeildinni og báðu hann að koma hið snarasta, hér væri ungur maður frá Íslandi sem vildi sjá Trektarbók. Sá maður kom, sagði þetta vera minnsta mál, en hann væri því miður að fara á mikilvægan fund og bað mig að koma fyrri part dags, einhvern næstu daga. Best ef ég gæti haft samband fyrirfram til að fara ekki fýluferð. Ég varð eiginlega hálfsúr yfir að fá að fá að sjá þetta handrit, því ég vil aðvitað ekki að hvaða vanviti geti komist í það! Hvað ef ég væri vitsmunaskertur þöngulhaus nýkominn af „kaffihúsi“? Jæja, ég fæ alltént að sjá handritið seinna, ef ég kæri mig um.
Ég ætlaði einnig að koma við á skrifstofunni þar sem ég geng frá öllu í sambandi við herbergið mitt. En alltaf skal nú vera eitthvert vesen á mér; síðastliðinn fimmtudag var hér ofsaveður mikið, tré brotnuðu unnvörpum, bílar ultu, flugvélar gátu takmarkað lent og allt fór úr skorðum, mesta óveður í 13 ár eða hvað það nú var. Það gerðist einnig að byggingakrani féll á eina bygginga Trektarháskóla með þeim afleiðingum að hún stórskaddaðist, kraninn féll í gegnum efstu hæðina og eitthvað niður á þá fyrir neðan, þrír slösuðust. Auðvitað þurfti þetta endilega að vera skrifstofan sem ég átti að fara á þegar ég kæmi hingað ... og þarna var tengiliður minn. Hvílíkt ólán. Nú er öll hæðin aflæst og engum er hleypt þar inn. Ég veit ekki hvort hann liggur á sjúkrahúsi, minn blessaði tengiliður, en ég hef verið að reyna að ná sambandi við þetta fólk í gegnum tölvupóst. Allt stopp eins og er. Ég átti þó ekki að fá herbergið afhent fyrr en í febrúar, svo þetta hefur líkast til engin alvarleg áhrif á mig. Herbergið mitt hef ég þó séð, enda er það bara nokkru innar á ganginum; en það stendur þar allt autt og ég má ekki flytja inn í það strax, vitaskuld.
Ég er með nokkrar myndir sem ég birti á næstunni en ég get því miður ekki tengt myndavélina mína við þessa tölvu. Kveð því að sinni.